Önsözön

“Bir toplumda katılım sanatsal bir tercih değil, insani bir ihtiyaçtır.”

Ai Weiwei

Kent konseyleri 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 76. Maddesi uyarınca çıkarılan bir yönetmeliğe göre kurulmakta ve çalışmalarını sürdürmektedir. Başkent Ankara’da daha önce de kent konseyi kurma girişimleri olmuştur. Ancak, geçmişte kurulan kent konseylerinin yeterli tanınırlığa ve yaygın etkiye erişemediği görülmektedir. 2019 yerel seçimlerinden sonra Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından katılımcılık, şeffaflık ve ortak aklın güçlü bir şekilde gündeme getirilmesi ile birlikte kent konseyinin bu amaçlara erişimde anahtar rolü düşünülerek Ankara Kent Konseyinin yeni ve çağdaş yaklaşımlara uygun bir anlayışla canlandırılması gündeme gelmiştir. Ankara Kent Konseyi bu kapsamda ilk genel kurulunu 29 Haziran 2019 tarihinde yaparak çalışmalarına başlamıştır. Genel kurul için açık bir çağrı yapılarak mevzuat gereği kent konseyi genel kuruluna katılma hakkı bulunan üniversiteler, valilik, muhtarlar, siyasi partiler, dernekler ve vakıflar, sendikalar, meslek odaları ve esnaf odaları davet edilmiştir. 270 kurum ve kuruluşun katıldığı genel kurulda kent konseyi başkanı ve 21 üyeli yürütme kurulu seçilmiştir. Geçen bir yıllık sürede kuruluş ve kurumsallaşma aşamasını büyük ölçüde tamamlayan Ankara Kent Konseyi kapsayıcı yönetim anlayışına göre kapısını tüm kentlilere ve kentin paydaşlarına açmış, bunun sonucunda 500’e yakın üyesi, 25 çalışma grubu ve 3 meclisi ile Başkent Ankara’da katılımcı demokrasi ve kentsel diplomasi adına önemli bir mesafe almıştır.
Kent konseylerinin üç temel görevi bulunmaktadır. Bunlar, kentin sürdürülebilir kalkınma sürecinde ve hemşehrilik hukukunu ilgilendiren konularda katılımcı bir yaklaşımla ortak akıl oluşturmak, katılımcı şeffaf ve hesap verebilir yerel yönetişim sürecinin gerçekleşmesine katkıda bulunmak ve kentin kamusal niteliğinin korunması için katılım ve müzakere süreçlerinin altyapısını kurmak olarak özetlenebilir. Kent Konseyi başkanı ve yürütme kurulunun temel olarak görevleri, kent konseyi çalışmalarına katılan tüm kurum ve kuruluşlarının ortak akıl oluşturmaya yönelik çalışmalarına sekreterya ve kolaylaştırıcılık yapmak, kent konseyi bileşenlerinin öncelikleriyle ilgili olarak yerel yönetimlerle ilişki kurulmasını kolaylaştırmak ve kurumsal iş birliklerini desteklemektir. Bu sebeple kent konseyinin bütçesi, tüzel kişiliği, makamı ve mevkisi bulunmayan, tamamen gönüllülük temelinde çalışmalarını yürüten, gücünü katılımcılığa dayalı etkisinden alan yeni nesil bir örgüt olduğu unutulmamalıdır. Bu tür bir örgüt, herkes için yaşanabilir ve sürdürülebilir bir kentsel yaşamın oluşturulmasında kentlilerle birlikte çaba harcayan bir umut kaynağı olma potansiyelini taşımaktadır.
Kent konseyi içerisinde kentin ortak aklını oluşturacak, kentin öncelikleri konusunda kamusal bir farkındalık yaratacak çalışmaları esas olarak çalışma grupları ve meclisler adı verilen yapılar yürütmektedir. Bu yapıların uzmanlık bilgisi ve teknik birikimle oluşturacakları çalışmalar aracılığıyla tavsiye kararları oluşturabilmekte ve belediye meclisine iletilebilmektir. Bu tavsiye kararlarının ilk meclis toplantısında gündeme alınması yasal bir zorunluluktur. Kuruluşunun ardından Ankara Kent Konseyi Ankara Büyükşehir Belediye Meclisine bisiklet ve iklim eylem planları, sıfır atık, tarım envanteri, yeşil alanlar ve Atatürk’ün Ankara’ya gelişinin 100. Yılı ile başlayan Cumhuriyetimizin kuruluşuna ilişkin önemli yıldönümlerinde etkinlikler yapılması konularında tavsiye kararları iletmiş, bu kararlar Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinde oybirliği ile onaylanmıştır.
Bir yıl içerisinde üç genel kurul yapan Ankara Kent Konseyi, Başkent Ankara’da bir kentsel katılım platformu olarak kentlilerin aidiyet ve sahiplenme duygudaşlıklarının geliştirilmesi, diyalog ve hoşgörünün yaygınlaştırılması için önemli bir başlangıç yapmıştır. Özellikle 2020 Mart ayından itibaren etkili olan COVID-19 salgını sürecinde de tüm bileşenleri ile birlikte dayanışmanın kent sathında yaygınlaştırılması için çaba harcamıştır. Salgında, Ankara Kent Konseyi bileşenlerinin 65 yaş üstü yurttaşlara, ihtiyaç sahibi toplum kesimlerinde destek konusundaki yenilikçi katkıları kent konseyinin öneminin anlaşılmasında önemli bir aşama oluşturmuştur. Kent konseyi, kent yönetiminin katılımcı hale getirilmesi amacına yönelik olarak çalışmalarını sürdürecek, çok uzun bir süredir bu konuda geride kalan Ankara kentinde, işbirliği, eşgüdüm ve müzakere temelinde katılımcı yönetim yaklaşımlarının geliştirilmesi konusunda çalışmaya devam edecektir. Kent konseyinin kurumsal paydaşların ötesinde kentli, apartman, site, sokak, mahalle ve semt düzeyinden başlayarak aşağıdan yukarıya inşa edilecek bir katılımcı sürecin kurulması için ise daha gidilecek uzun ve zorlu bir yol bulunuyor. Ancak, yaşanan bu bir yıl, bu yolun aşılamayacak bir menzil olmadığını da başarıyla göstermiştir. Elinizde tuttuğunuz bu faaliyet raporu hem kent konseylerinin daha iyi anlaşılmasını sağlamayı hem de bir yıllık deneyimi kayda geçirmeyi amaçlayan yayınların ilkidir.

Prof. Dr. Savaş Zafer Şahin, Ankara Kent Konseyi Yürütme Kurulu Üyesi