SAĞLIK ÇALIŞANLARINA ŞÜKRAN ANITI PROJE YARIŞMASI

“Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanı Mansur Yavaş’tan gelen, pandemi döneminde büyük bir özveriyle görev yapan sağlık çalışanlarına toplumun minnettarlığını gösterecek bir anıt yarışması açılması önerisi, konunun önemi ve kentsel kamusal alana katkıları nedeniyle Akademik Danışma Kurulu tarafından öncelikli olarak gündeme alınmıştır. Akademik Danışma Kurulu; “Sağlık Çalışanlarına Şükran ve Anma Mekânı” Yarışmasının tek kademeli, ulusal düzeyde güzel sanatlar ve kentsel tasarım yarışması olması önerisini Belediye yönetimine sunmuştur. Kurulda, sağlık mekânlarının tarihsel bağlamda Başkent Ankara’yla ilişkisi üzerinden, sağlık çalışanlarına anma mekânı için güncel kentsel toplumsal durumla bağlantılı olarak doğru yer seçiminin neresi olabileceği sorusu üzerinden bir tartışma yürütülmüştür. Yarışma alanının Hıfzıssıhha, eski Sağlık Bakanlığı, Hacettepe Üniversitesi, Kurtuluş Parkı, Abdi İpekçi Parkı, Yenişehir Pazarı Alanı ve Atatürk Bulvarı bağlantısı ile ele alınabileceği, güncel olarak da sağlık konusunda doğru bir bağlamda tanımlanabileceği değerlendirilmiştir. Sağlık Çalışanlarına Şükran ve Anma Mekânı Yarışması ile; sağlık çalışanlarının insanlığın karşılaştığı en büyük salgınlardan birisinde gösterdikleri insan üstü özverilerinin ve gayretlerinin uygun bir sembolizm ile temsil edilmesi ve anma mekânı aracılığıyla kalıcılaştırılması amaçlanmaktadır”. Yarışmada jüri üyesi istenen meslek odalarının görüşleri de dikkate alınarak yarışma alanı belirlenmiştir. “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 23. ve 53. maddelerine istinaden Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir ve Bölge Planlama ve Güzel Sanat Eserleri Yarışma Yönetmeliği doğrultusunda Ankara Büyükşehir Belediyesince açılan yarışma; serbest, ulusal ve tek kademeli proje yarışmasıdır”.

“Dünya genelinde büyük bir sağlık krizine yol açan ve yakın gelecek için ciddi sosyal ve ekonomik yıkım tehdidi barındıran COVID-19 salgını karşısında yürütülen mücadelenin ön saflarında sağlık çalışanları yer almaktadır. Görevlerini gece- gündüz demeden özveri ile yerine getiren her meslekten sağlık emekçileri zorlu bir görevi sürdürürken yüksek düzeyde enfeksiyon riskiyle yüz yüze kalmaktadır. Salgınla mücadele sürecinde yaşamını kaybeden sağlık emekçilerinin sayısı giderek artmaktadır. Yarışma, sağlık emekçilerinin, insanlığın karşılaştığı en büyük salgınlardan birisi ile mücadele sürecinde gösterdikleri insan üstü özveri karşısında toplumun duyduğu şükranı ifade etmek ve hayatını kaybeden sağlık emekçilerini anmak amacıyla düzenlenmektedir. Farklı trajediler sonucu tasarlanmış anma mekânları, kayıplara saygı duymanın, hatırlamadan öte unutmamanın ve zor zamanlarda dayanışmanın gerekliliğini hatırlatan birer imkan olarak görülmelidir. Bu yarışmada, yaratıcı ve yenilikçi çözümler üreten, çağdaş bir çevre ve tasarım anlayışına sahip proje ve müelliflerin saptanması; güzel sanatların teşviki, ilgili mesleklerin gelişmesi; mesleki etik değerlerin pekişmesi ve ekiplerin uluslararası rekabet gücü kazanmalarına uygun ortamın sağlanması amaçlanmaktadır”.

“Yarışma alanı, başkent Ankara’nın erken Cumhuriyet döneminden başlayarak sağlık alanı olarak gelişmiş ve bu nedenle de “Sıhhiye” ismiyle anılan bölge içinde yer almaktadır. Bu bölgede yer alan Hıfzısıhha ve eski Sağlık Bakanlığı yapıları ile Abdi İpekçi ve Kurtuluş Parkları, yarışma alanını çevrelemektedir. Yarışmacıların detaylı olarak ele almaları beklenen proje alanı Sıhhiye Otoparkı ile Sıhhiye Pazar Alanı arasındaki bölgedir. Projenin etki alanı ise Sıhhiye Pazar Alanı’nı ve Aksu Caddesi’nin bir bölümünü kapsayacak şekilde, Abdi İpekçi Parkı’ndan Kurtuluş Parkı’na uzanmaktadır”. Yarışmacılardan öneri projelerinde beklenenler yarışma şartnamesinde şu şekilde belirtilmiştir:

• “Anma mekânı tasarımına dair kurgu geliştirilmesi
• Öngörülen sanatsal ve plastik değer taşıyan uygulamaların anma mekânıyla ilişkisi ve kavramsal içeriğinin tanımlanması
• “Proje alanı” ve “etki alanı” ilişkisine dair senaryolar geliştirilmesi
• Alanın barındırdığı toplumsal yapının (özellikle son yıllarda yaşadığı yıpranma göz önünde bulundurularak) geliştirilmesine dair öneriler getirilmesi
• Toplumun tüm kesimlerini içeren, insan ve ekoloji odaklı, çocuk, yaşlı ve engelli erişimini gözeten, aynı zamanda doğaya ve çevreye duyarlı düzenlemeler yapılması
• Proje alanının, yakın çevredeki yeşil alanlarla ilişkisinin düşünülmesi; Abdi İpekçi Parkı ile Kurtuluş Parkı arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi
• Alanın farklı zaman dilimlerindeki kullanım (gece-gündüz, hafta içi-hafta sonu) ve dönüşümünün ele alınması
• Yarışma alanı içindeki motorlu araç, bisiklet ve yaya trafiğinin önerilen senaryolar doğrultusunda düzenlenmesi
• Bölgedeki yaya hareketliliğinin önemli bir dinamiğini oluşturan Sıhhiye Pazar
• Alanı’nın işlevinin korunarak yeniden yorumlanması
• Kamusal katılımın öne çıkarılması ve kentsel yaşam kalitesinin artırılması”

Yarışma 3 Temmuz 2021 tarihinde yapılan kolokyum ve ödül töreniyle tamamlanmıştır. Cihan Sevindik ve Sıddık Güvendi ekibi yarışmada “Kentsel Rehabilitasyon: Ödünç Alınanı Geri Vermek” temalı projeleriyle 81 başvuru arasından birinciliği kazanmıştır. Yarışmacılar, alandaki pazar, park ve anma mekanı işlevlerini bir arada çözmeye çalışmışlardır. Yarışmada Kolokyum ve sergi Ankara Kent Konseyi binasında yapılmış ve kolokyuma Ankara mimarlık çevreleri yoğun bir katılım göstermiştir. 18 yıldan sonra açılan ilk yarışma olması sebebiyle bu yarışma tüm Türkiye’den katılım almış ve dikkat çekmiştir. Ankara Kent Konseyinin temsil ettiği kentte katılımın ve kente özverili katkıların vefa duygusunu temsil edecek mekanlarla simgeleştirilmesi fikrinin görünür hale geldiği bu yarışmanın uygulama sürecine ilişkin çalışmalar halen devam etmektedir. Yarışmanın sonuçlanmasının ardından Çankaya Belediyesinin alana ilişkin tasarıları gündeme gelmiş, bunun sonucunda Eylül 2021 içerisinde ortak bir toplantı düzenlenerek Belediyenin görüş ve önerileri de alınmıştır. 2022 başı itibariyle birinciliği kazanan ekip ile idare arasında proje revizyonları ve uygulama projelerinin hazırlanmasına ilişkin görüşmeler devam etmektedir. Bu yarışmanın uygulama süreci uzun yıllardan sonra açılan ilk yarışma olması sebebiyle Ankara Kent Konseyi tarafından dikkatle izlenmektedir.

(Bu metnin oluşturulmasında, idarenin izniyle yarışma şartnamesinden alıntılar yapılmıştır. Alıntı metinler tırnak içerisinde gösterilmiştir.)